«رمضان» در لغت از «رمضاء» به معنای شدت حرارت گرفته شده و به معنای سوزانیدن می باشد.(۱) چون در این ماه گناهان انسان بخشیده می شود، به این ماه مبارک رمضان گفته اند.

پیامبر اکرم(ص) می فرماید: «انما سمی الرمضان لانه یرمض الذنوب؛(۲) ماه رمضان به این نام خوانده شده است، زیرا گناهان را می سوزاند.»

رمضان نام یکی از ماه های قمری و تنها ماه قمری است که نامش در قرآن آمده است و یکی از چهار ماهی است که خداوند متعال جنگ را در آن حرام کرده است.(مگر جنبه دفاع داشته باشد.)

در این ماه کتاب های آسمانی قرآن کریم، انجیل، تورات، صحف و زبور نازل شده است.(۳)

این ماه در روایات اسلامی ماه خدا و میهمانی امت پیامبر اکرم(ص) خوانده شده و خداوند متعال از بندگان خود در این ماه در نهایت کرامت و مهربانی پذیرایی می کند؛ پیامبر اکرم(ص) می فرماید: «ماه رجب ماه خدا و ماه شعبان ماه من و ماه رمضان، ماه امت من است،(۴) هر کس همه این ماه را روزه بگیرد بر خدا واجب است که همه گناهانش را ببخشد، بقیه عمرش را تضمین کند و او را از تشنگی و عطش دردناک روز قیامت امان دهد.»(۵)

این ماه، در میان مسلمانان از احترام، اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار و ماه سلوک روحی آنان است و مؤمنان با مقدمه سازی و فراهم کردن زمینه های معنوی در ماه های رجب و شعبان هر سال خود را برای ورود به این ماه شریف و پربرکت آماده می کنند، و با حلول این ماه با شور و اشتیاق و دادن اطعام و افطاری به نیازمندان، شب زنده داری و عبادت، تلاوت قرآن، دعا، استغفار، دادن صدقه، روزه داری و… روح و جان خود را از سرچشمه فیض الهی سیراب می کنند.

برخی از فواید و فضائل روزه:

الف. تقویت تقوا، پرهیزگاری و

روایت شده: خداوند متعال فرموده: روزه از من است و پاداش آن را من می دهم

روایت شده: خداوند روزه را برای استواری اخلاص، واجب فرمود

ب. مانع عذاب های دنیوی و اخروی:

روایت شده: روزه روده را باریک می کند گوشت را می ریزد و از گرمای سوزان دوزخ دور می گرداند

پیامبر اکرم(ص) می فرماید: روزه سپری در برابر آتش است

ج. آرامش روان و جسم:

روایت شده: روزه داری روح و روان و قلب و دل و نیز جسم را آرامش داده و باعث سلامتی روح و تندرستی جسم می شود.

پیامبر اکرم(ص) می فرماید: روزه بگیرید تا سالم بمانید

باز می فرماید:  معده خانه تمام دردها و امساک (روزه) بالاترین داروهاست

روایت شده: روزه و حج آرام بخش دلهاست

روایت شده::  خداوند بندگان مؤمن خود را به وسیله نمازها و زکات و حدیث در روزه داری روزه های واجب [رمضان[ برای آرام کردن اعضا و جوارح آنان، خشوع دیدگانش و فروتنی جان هایشان و خضوع دلهایشان حفظ می کنند

امروزه در علم پزشکی و از نظر بهداشت و تندرستی نیز در جای خود ثابت شده که روزه داری تأثیرهای فراوانی بر آرامش روح و روان و سلامتی جسم و بدن دارد، دفع چربی های مزاحم، تنظیم فشار، قند خون، و… نمونه آن است

د. مانع نفوذ شیطان:

سیدنا علی(رض) به پیامبر اکرم(ص) عرض کرد: یا رسول الله! چه چیزی شیطان را از ما دور می کند؟ پیامبرگرامی(ص) فرمود: روزه چهره او را سیاه می کند و صدقه پشت او را می شکند.

بنابراین، روزه مانع نفوذ شیطان های جنی و انسی شده و وسوسه های آنان را خنثی می کند.

ه . مساوات بین غنی و فقیر:

انسان روزه دار در هنگام گرسنگی و تشنگی، فقرا و بینوایان را یاد می کند و در نتیجه به کمک آن ها می شتابد.

علت وجوب روزه در روایات و احادیث: تا توانگر درد گرسنگی را بچشد و در نتیجه به نیازمند کمک کند

و. احیاء فضائل اخلاقی

درباره علت وجوب روزه روایت شده: «تا مردم رنج گرسنگی و تشنگی را بچشند و به نیازمندی خود در آخرت پی ببرند و روزه دار بر اثر گرسنگی و تشنگی خاشع، متواضع و فروتن، مأجور، طالب رضا و ثواب خدا و عارف و صابر باشد و بدین سبب مستحق ثواب شود،… روزه موجب خودداری از شهوات است، نیز تا روزه در دنیا نصیحت گر آنان باشد و ایشان را در راه انجام تکالیفشان رام و ورزیده کند و راهنمای آنان در رسیدن به اجر باشد و به اندازه سختی، تشنگی و گرسنگی که نیازمندان و مستمندان در دنیا می چشند پی ببرند و در نتیجه، حقوقی که خداوند در دارایی هایشان واجب فرموده است، به ایشان بپردازند

گ.وجود شب قدر در این ماه

شب قدر از شب هایی که برتر از هزار ماه است و فرشتگان در این شب به اذن خدا فرود می آیند و جمیع مقدرات بندگان را در طول سال تعیین می کنند(۲۳) و وجود این شب در این ماه مبارک نعمت و موهبتی الهی بر امت پیامبر گرامی اسلام(ص) است و مقدرات یک سال انسان ها (حیات، مرگ، رزق و…) براساس لیاقت ها و زمینه هایی که خود آنها به وجود آورده اند تعیین می شود و انسان در چنین شبی با تفکر و تدبر می تواند به خود آید و اعمال یک سال خود را ارزیابی کند و با فراهم آوردن زمینه مناسب بهترین سرنوشت را برای خود رقم زند.

ف.بهار قرآن

نظر به این که قرآن کریم در ماه مبارک رمضان نازل شده و تلاوت آیات آن در این ماه فضیلت بسیاری دارد، در روایات اسلامی، از ماه رمضان به عنوان بهار قرآن یاد شده است؛ چنان که روایت شده: «هر چیزی بهاری دارد و بهار قرآن ماه رمضان است

یک نکته!

بدیهی است فضائل و ثواب هایی که برای ماه مبارک رمضان و روزه داری ذکر شده و به برخی از آن ها اشاره شد، از آنِ کسانی است که حقیقت آن را درک کنند و به محتوای آن عمل و در گفتار و کردار به کار گیرند و به آن ها جامه عمل بپوشانند. چنان در روایات اسلامی برای روزه داری آدابی ذکر شده و کسانی که صرفاً تلاوت قرآن می کنند، ولی به آیات و احکام آن عمل نمی کنند و یا آن که از روزه داری تنها رنج گرسنگی و تشنگی را می کشند و بوسیله گناه، تأثیر روزه را از بین می برند و ماه مبارک رمضان و فضای معنوی آن تأثیری بر اشخاصی بر جای نمی گذارد، مورد نکوهش قرار گرفته اند.

چنان که پیامبر اکرم(ص) به زنی که با زبان روزه کنیز خود را دشنام می داد فرمود: چگونه روزه داری و حال آن که کنیزت را دشنام می دهی؟! روزه فقط خودداری از خوردن و آشامیدن نیست، بلکه خداوند آن را علاوه بر این دو، مانع کارها و سخنان زشت که روزه را بی اثر می کنند قرار داده است، چه اندکند روزه داران و چه بسیارند کسانی که گرسنگی می کشند

حضرت سجاد(ع) در دعای حلول ماه رمضان به درگاه خداوند عرض می کند: به وسیله روزه این ماه یاریمان ده تا اندام های خود را از معاصی تو نگه داریم و آن ها را به کارهایی گیریم که خشنودی تو را فراهم آورد، تا با گوش هایمان سخنان بیهوده نشنویم و با چشمانمان به لهو و لعب نشتابیم و تا دستمانمان را به سوی حرام نگشاییم و با پاهایمان به سوی آن چه منع شده ره نسپاریم و تا شکمهایمان جز آن چه را تو حلال کرده ای در خود جای ندهد و زبان هایمان جز به آن چه تو خبر داده ای و بیان فرموده ای گویا نشود… 

بنابراین، در ماه مبارک باید تمام اعضا و جوارح را از حرام دور نگه داشت و با اخلاص، توکل به خدا و عمل به دستورها و احکام قرآن کریم و دوری از گناهان، انجام توبه نصوح و واقعی، عبادت، شب زنده داری، درک فضیلت شب قدر و… فضیلت ماه مبارک رمضان را درک کرد و از آن در راستای رسیدن به کمال حرکت کرد و باید در این ماه به گونه ای خودسازی کرد که با اتمام ماه مبارک تأثیر و فواید آن در روح و جان افراد باقی باشد و اثر آن تا ماه رمضان سال بعد ماندگار باشد.

 

فضایل ماه مبارک رمضان

  1. هر كس با روزه ماه رمضان خداى عزوجل را ديدار كند به بهشت درآيد.
  2. هر كه يك روز از ماه رمضان را عمدا افطار كند (دانسته و بدون عذر روزه اش را بخورد) از ايمان خارج شود.
  3. خداى تبارك وتعالى مى فرمايد: روزه از آن من است و پاداش آن را من مى دهم.
  4. روزه حكمت به ارث مى نهد و حكمت معرفت را و معرفت يقين را و چون بنده به يقين رسد ديگر برايش اهميتى ندارد كه چگونه شب و روز خود را بگذراند ، به سختى يا به آسانى.
  5. يكي از پنج ستون اسلام روزه ماه رمضان است.
  6. روزه سه روز از هر ماه، چهارشنبه وسط ماه، پنجشنبه اول و آخر ماه و نيز روزه ماه شعبان ، وسوسه هاى سينه و پريشانيهاي دل را از بين مى برد.
  7. روزه سه روز در هر ماه و روزه رمضان تا رمضان ، روزه و افطار يك عمر به شمار مى آيد.
  8. هر چيزى زكاتى دارد و زكات بدن روزه مستحبى است.
  9. هر كس يك روز داوطلبانه روزه بگيرد ، اگر به اندازه زمين طلا به او داده شود اجر خود را كامل دريافت نكرده است و فقط در روز حساب (قيامت ) اجر كاملش را دريافت مى كند.
  10. هر كه يك روز براى پاداش الهى، داوطلبانه روزه بگيرد ، آمرزش او واجب شود.
  11. هر كه يك روز براى پاداش الهى، داوطلبانه روزه بگيرد ، بهشت بر او واجب شود.
  12. خداى تبارك و تعالى، نماز واجب را با نماز مستحبى كامل گردانيد و روزه واجب را با روزه مستحبى.
  13. علت روزه گرفتن آن است كه مردم رنج گرسنگى و تشنگى را بچشند و به نيازمندى خود در آخرت پى برند.
  14. علت روزه گرفتن آن است كه روزه دار بر اثر گرسنگى و تشنگى كه به او مى رسد، خاشع و ذليل و فروتن و ماجور وطالب رضا و ثواب خدا و عارف و صابر باشد و بدين سبب مستوجب ثواب شود كه روزه موجب خوددارى از شهوات است تا روزه در دنيا پندگوى آنان باشد و ايشان را در راه انجام تكاليفشان رام و ورزيده كند و راهنماى آنان باشد.
  15. علت روزه گرفتن آن است كه مردم در رسيدن به اجر و به اندازه سختى تشنگى و گرسنگى كه نيازمندان و مستمندان در دنيا مى چشند ، پى ببرند و در نتيجه، به آنان رحم كند و حقوقى را كه خداوند در داراييهايشان واجب فرموده است ، به ايشان بپردازند.
  16. خداوند روزه را براى استوارى اخلاص ، واجب فرمود.
  17. روزه و حج ، آرامبخش دلهاست.
  18. روزه گرفتن رگها را مى برد (شهوت را كم مى كند) و سرمستى را مى برد.
  19. روزه روده را باريك مى كند ، گوشت را مى ريزد و از گرماى سوزان دوزخ دور مى گرداند.
  20. جديت در روزه دارى روزه هاى واجب، موجب آرام كردن اعضا و جوارح آنان و خشوع ديدگانشان و فروتنى جانهايشان و خضوع دلهايشان مي شود.
  21. هر چيزى زكاتى دارد و زكات بدنها روزه است.
  22. روزه ، سپرى در برابر آتش است.
  23. خواب روزه دار عبادت است و خاموشى او تسبيح و دعايش پذيرفته و عملش دو چندان.
  24. روزه دار گرچه در بستر خويش خفته باشد ، تا زمانى كه غيبت مسلمانى را نكند ، در حال عبادت خداست.
  25. نفس كشيدن روزه دار تسبيح است.
  26. هيچ روزه دارى نيست كه بر عده اى در حال غذا خوردن وارد شود مگر اين كه اندامهايش تسبيح گويند و فرشتگان بر او درود فرستند و درود فرشتگان آمرزش خواهى است.
  27. هر روزه داري كه روزه اش، او را از خوردن غذايى كه هوس آن را كند باز دارد ، بر خداست كه وى را از غذاى بهشت سير كند و از شراب بهشتى بنوشاند.
  28. روزه دار را دو شادى است، يك شادى هنگام گشودن روزه اش و شادى ديگر هنگام ديدار با پروردگارش.
  29. هركه روزه دارى را افطارى دهد، اجرش همانند اجر او باشد.
  30. پيامبر خدا (ص) در هنگام افطار روزه اش ، عرض مى كرد: … تشنگى رفت و رگها شاداب شد و پاداش ماند.
  31. بسا روزه دارى كه از روزه خود جز گرسنگى و تشنگى نصيبى نمى برد و بسا شب زنده دارى كه از عبادت شبانه خويش جز نخوابيدن و رنج بهره اى نمى گيرد ، خوشا خواب زيركان و روزه خوردن آنان.
  32. روزة تن، عبارت است از خوددارى با اراده و اختيار، از خوردن غذاها به انگيزه ترس ازكيفر و رغبت به ثواب. و روزة نفس، عبارت است از نگهداشتن حواس پنجگانه از گناهان و خالى كردن دل از همه عوامل بدى.
  33. خداى عزوجل مى فرمايد كسى كه جوارح و اندامهاى خود را از حرامهاى من روزه ندارد، مرا چه حاجت كه به خاطر من از خوردن و آشاميدن خوددارى ورزد.
  34. در اين ماه رمضان هر كس روز آن را روزه بدارد و جزئى از شبش را به عبادت پردازد و شكم و شرمگاه خويش را پاك نگه دارد و زبانش را حفظ كند همان طور كه ازاين ماه خارج مى شود ، از گناهان خويش خارج شود.
  35. هرگاه روزه گرفتى ، … و اذيت كردن خدمتكارت را فروگذار ، بايد وقار روزه در تو باشد و تا مى توانى خاموش باش، مگر از ذكر خدا و روزى كه روزه دارى با روزى كه روزه ندارى يكسان نباشد. از نزديكى كردن و بوسيدن و خنديدن با صداى بلند دورى كن، زيرا خداوند اين كارها را دشمن دارد.
  36. وه كه چه اندكند روزه داران و چه بسيارند كسانى كه گرسنگى مى كشند!.
  37. برترين جهاد ، روزه گرفتن در هواى گرم است.
  38. هر كه در يك روز بسيار گرم براى خداى عزوجل روزه بگيرد و تشنه شود، خداوند عزوجل هزار فرشته بر او بگمارد كه بر چهره اش دست نوازش كشند و بشارتش دهند و چون افطار كند، خداى عزوجل فرمايد: وه ، چه خوش است بوى تو و روح تو.

http://heyatgraphic.persiangig.com/image/ramazan89/ramazan5-89-heyatgraphic.pelakfa.jpg

http://www.askdin.com/gallery/images/22541/1_22671623763137575452.jpg

http://heyatgraphic.persiangig.com/image/ramazan89/ramazan4-89-heyatgraphic.pelakfa.jpg

http://graphic.ir/originals/__2/____755/__20130724_1927225704.jpg

http://www.lovely0smile.com/images/Card/cards-002.jpg

http://dl.axkadeh.com/uploads/PostImagesUploads/20160530/jootix.ir--498786416.jpg

http://heyatgraphic.persiangig.com/image/ramazan1-heyatgraphic.pelakfa.jpg

http://asrupload.ir/asr-entezar/tasavir/94/03/ramazan-37.jpg

https://bayanbox.ir/id/3949491591369937667?view

http://ahlulbaytclub.com/Images/ArticleDoc/Cat94/serie3_1024_graphic%20(25).jpg